Διακήρυξη του δικαιώματος της ευδαιμονίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση

Ένα από τα θεμέλια του Ευρωπαϊκού πολιτισμού είναι η φιλοσοφία. Ο Αριστοτέλης και ο Επίκουρος αντιλήφθηκαν πως ο σκοπός της φιλοσοφίας είναι η ευδαιμονία (ευτυχία). Ο Επίκουρος δίδαξε πως η ευδαιμονία αντιστοιχεί στην απονία του σώματος και την αταραξία της ψυχής, και προσεγγίζεται μέσω της παρατήρησης της φύσης, της φρόνησης, της ελεύθερης βούλησης, της αρετής και της φιλίας.

Πολλούς αιώνες αργότερα, το 1776 ο συντάκτης της Διακήρυξης της Αμερικανικής Ανεξαρτησίας Τόμας Τζέφφερσον, επηρεασμένος από την διδασκαλία του Επίκουρου, συμπεριέλαβε στα δικαιώματα του ανθρώπου το δικαίωμα της αναζήτησης της ευδαιμονίας. Με απόφαση του 2012 ο Οργανισμός Ηνωμένων Εθνών αναγνώρισε ότι η αναζήτηση της ευδαιμονίας είναι βασικός σκοπός και δικαίωμα του ανθρώπου, ορίζοντας την 20ή Μαρτίου κάθε έτους ως Διεθνή Ημέρα Ευδαιμονίας.

Με δεδομένο ότι το δικαίωμα της αναζήτησης της ευδαιμονίας δεν περιλαμβάνεται στα 54 άρθρα του Χάρτη των Βασικών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης (2010/C83/02), ζητούμε να κατοχυρωθεί αυτό το δικαίωμα της ευδαιμονίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση, εφόσον είναι προφανές ότι είναι βασικό φυσικό δικαίωμα του ανθρώπου και η μη αναγνώρισή του σε οποιαδήποτε περιοχή του κόσμου στοιχειοθετεί την παραβίαση αυτού του φυσικού δικαιώματος.

Φίλοι Επικούρειας Φιλοσοφίας «Κήπος»
4ο Πανελλήνιο Συμπόσιο Επικούρειας Φιλοσοφίας
Παλλήνη, Αθήνα, Ελλάδα – 15 Φεβρουαρίου 2014

Το Ιστορικό

Η “Διακήρυξη του δικαιώματος της ευδαιμονίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση” (“Διακήρυξη της Παλλήνης”, Αθήνα, Ελλάς) συντάχθηκε από τον Χρήστο Γιαπιτζάκη και παρουσιάστηκε κατά την διάρκεια της ομιλίας του “Επικούρειες επιδράσεις στον σύγχρονο Ανθρωπισμό” στο 4ο Πανελλήνιο Συμπόσιο Επικούρειας Φιλοσοφίας που διεξήχθη στον Γαργηττό του Δήμου Παλλήνης, τόπου καταγωγής του φιλόσοφου Επίκουρου, τον Φεβρουάριο του 2014.

Η Διακήρυξη υπογράφηκε από 114 συμμετέχοντες του Συμποσίου, συμπεριλαμβανομένου του Δημάρχου Αθανάσιου Ζούτσου. Η συλλογή των πρώτων υπογραφών σταμάτησε σκόπιμα στον αριθμό 114 ώστε να υπάρξει διπλός συμβολισμός. Αφενός για το έτος 2014 και αφετέρου για μια υποσυνείδητη αναφορά στο σύνθημα 1-1-4 της δεκαετίας του 1960 (το τελευταίο άρθρο του Ελληνικού Συντάγματος, που αναφέρει ότι «η τήρησή του επαφίεται στον πατριωτισμό των Ελλήνων»), και κατά συνέπεια αφορά το «κοινωνικό συμβόλαιο», που αντανακλά την επικούρεια αντίληψη του συμφωνημένου δικαίου και βασίζεται στην αρχή του “μη βλάπτειν αλλήλους και μη βλάπτεσθαι”.

Ακολούθως, η Διακήρυξη μεταφράστηκε σε πολλές ευρωπαϊκές γλώσσες για να υπογραφεί στο μέλλον απ΄όλους τους Ευρωπαίους πολίτες, που ενδιαφέρονται να συζητηθεί η πρόταση για ένα ευδαιμονικότερο μέλλον στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.